॥ वाल्मीकि रामायण – किष्किन्धाकाण्ड ॥
॥ सर्ग ५॥
Перевод с санскрита: Анна Устюгова
ऋश्यमूकात्तु हनुमान्गत्वा तं मलयं गिरम् ।
आचचक्षे तदा वीरौ कपिराजाय राघवौ ॥१॥
ṛśyamūkāttu hanumāngatvā taṃ malayaṃ giram ।
ācacakṣe tadā vīrau kapirājāya rāghavau ॥1॥
С Ришьямуки Хануман, пойдя на ту гору Малая, сообщил тогда о героях потомках Рагху обезьяньему царю.
अयं रामो महाप्राज्ञः सम्प्राप्तो दृढविक्रमः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामोऽयं सत्यविक्रमः ॥२॥
ayaṃ rāmo mahāprājñaḥ samprāpto dṛḍhavikramaḥ ।
lakṣmaṇena saha bhrātrā rāmo’yaṃ satyavikramaḥ ॥2॥
“Этот Рама очень мудрый, непоколебимый, пришел вместе с братом Лакшманой. Этот Рама истинно доблестный.
इक्ष्वाकूणां कुले जातो रामो दशरथात्मजः ।
धर्मे निगदितश्चैव पितुर्निर्देशपालकः ॥३॥
ikṣvākūṇāṃ kule jāto rāmo daśarathātmajaḥ ।
dharme nigaditaścaiva piturnirdeśapālakaḥ ॥3॥
В роду Икшваку рождённый Рама, родной сын Дашаратхи, праведный исполнитель повеления отца.
तस्यास्य वसतोऽरण्ये नियतस्य महात्मनः ।
रक्षसापहृता भार्या स त्वां शरणमागतः ॥४॥
tasyāsya vasato’raṇye niyatasya mahātmanaḥ ।
rakṣasāpahṛtā bhāryā sa tvāṃ śaraṇamāgataḥ ॥4॥
Вот у этого проживающего в лесу, правильного махатмы демоном забрана жена. Он у тебя ищет помощи.
राजसूयाश्वमेधैश्च वह्निर्येनाभितर्पितः ।
दक्षिणाश्च तथोत्सृष्टा गावः शतसहस्रशः ॥५॥
rājasūyāśvamedhaiśca vahniryenābhitarpitaḥ ।
dakṣiṇāśca tathotsṛṣṭā gāvaḥ śatasahasraśaḥ ॥5॥
И жертвоприношениями, и ашвамедхой огонь которым был насыщен, и как оплаты (жрецам за жертвоприношения) были даны сто тысяч коров.
तपसा सत्यवाक्येन वसुधा येन पालिता ।
स्त्रीहेतोस्तस्य पुत्रोऽयं रामस्त्वां शरणं गतः ॥६॥
tapasā satyavākyena vasudhā yena pālitā ।
strīhetostasya putro’yaṃ rāmastvāṃ śaraṇaṃ gataḥ ॥6॥
Чьей аскезой, правдивой речью земля была защищена, его сын этот Рама из-за жены к тебе обратился за помощью.
भवता सख्यकामौ तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
प्रतिगृह्यार्चयस्वेमौ पूजनीयतमावुभौ ॥७॥
bhavatā sakhyakāmau tau bhrātarau rāmalakṣmaṇau ।
pratigṛhyārcayasvemau pūjanīyatamāvubhau ॥7॥
Поприветствовав, почти этих наиболее достойных поклонения тех двух братьев Раму и Лакшману, желающих дружбы с тобой.”
श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं सुग्रीवो हृष्टमानसः ।
भयं स राघवाद्घोरं प्रजहौ विगतज्वरः ॥८॥
śrutvā hanumato vākyaṃ sugrīvo hṛṣṭamānasaḥ ।
bhayaṃ sa rāghavādghoraṃ prajahau vigatajvaraḥ ॥8॥
Услышав речь Ханумана, Сугрива стал взволнованным, он страх от потомков Рагху ужасный оставил, стал избавленный от переживаний.
स कृत्वा मानुषं रूपं सुग्रीवः प्लवगाधिपः ।
दर्शनीयतमो भूत्वा प्रीत्या प्रोवाच राघवम् ॥९॥
sa kṛtvā mānuṣaṃ rūpaṃ sugrīvaḥ plavagādhipaḥ ।
darśanīyatamo bhūtvā prītyā provāca rāghavam ॥9॥
Тот Сугрива, царь обезьян, приняв человеческую форму, став наипрекраснейшим, дружелюбно сказал потомку Рагху.
भवान्धर्मविनीतश्च विक्रान्तः सर्ववत्सलः ।
आख्याता वायुपुत्रेण तत्त्वतो मे भवद्गुणाः ॥१०॥
bhavāndharmavinītaśca vikrāntaḥ sarvavatsalaḥ ।
ākhyātā vāyuputreṇa tattvato me bhavadguṇāḥ ॥10॥
“Господин праведен, смел, обо всех заботится. Сыном ветра должным образом качества господина мне рассказаны.
तन्ममैवैष सत्कारो लाभश्चैवोत्तमः प्रभो ।
यत्त्वमिच्छसि सौहार्दं वानरेण मया सह ॥११॥
tanmamaivaiṣa satkāro lābhaścaivottamaḥ prabho ।
yattvamicchasi sauhārdaṃ vānareṇa mayā saha ॥11॥
О господин, для меня это честь и величайшее приобретение, что ты хочешь дружбу со мной, с обезьяной.
रोचते यदि वा सख्यं बाहुरेष प्रसारितः ।
गृह्यतां पाणिना पाणिर्मर्यादा बध्यतां ध्रुवा ॥१२॥
rocate yadi vā sakhyaṃ bāhureṣa prasāritaḥ ।
gṛhyatāṃ pāṇinā pāṇirmaryādā badhyatāṃ dhruvā ॥12॥
Если нравится дружба, то протянута моя рука. Пусть будет взята рукой рука, пусть будет скреплен прочный союз.”
एतत्तु वचनं श्रुत्वा सुग्रीवस्य सुभाषितम् ।
सम्प्रहृष्टमना हस्तं पीडयामास पाणिना ।
हृद्यं सौहृदमालम्ब्य पर्यष्वजत पीडितम् ॥१३॥
etattu vacanaṃ śrutvā sugrīvasya subhāṣitam ।
samprahṛṣṭamanā hastaṃ pīḍayāmāsa pāṇinā ।
hṛdyaṃ sauhṛdamālambya paryaṣvajata pīḍitam ॥13॥
Эту хорошо сказанную речь Сугривы услышав, радующийся руку сжал рукой, на сердечного друга оперевшись, обнял измученного.
ततो हनूमान्सन्त्यज्य भिक्षुरूपमरिन्दमः ।
काष्ठयोः स्वेन रूपेण जनयामास पावकम् ॥१४॥
tato hanūmānsantyajya bhikṣurūpamarindamaḥ ।
kāṣṭhayoḥ svena rūpeṇa janayāmāsa pāvakam ॥14॥
Затем Хануман, оставив облик отшельника, победитель врагов, в своей форме породил огонь в двух поленьях.
दीप्यमानं ततो वह्निं पुष्पैरभ्यर्च्य सत्कृतम् ।
तयोर्मध्ये तु सुप्रीतो निदधे सुसमाहितः ॥१५॥
dīpyamānaṃ tato vahniṃ puṣpairabhyarcya satkṛtam ।
tayormadhye tu suprīto nidadhe susamāhitaḥ ॥15॥
Затем разгорающийся огонь, цветами почтив, обрадованный между двоими внимательно положил.
ततोऽग्निं दीप्यमानं तौ चक्रतुश्च प्रदक्षिणम् ।
सुग्रीवो राघवश्चैव वयस्यत्वमुपागतौ ॥१६॥
tato’gniṃ dīpyamānaṃ tau cakratuśca pradakṣiṇam ।
sugrīvo rāghavaścaiva vayasyatvamupāgatau ॥16॥
Затем вокруг сияющего огня двое сделали обход слева направо. Сугрива и потомок Рагху дружбы достигли.
ततः सुप्रीतमनसौ तावुभौ हरिराघवौ ।
अन्योन्यमभिवीक्षन्तौ न तृप्तिमुपजग्मतुः ॥१७॥
tataḥ suprītamanasau tāvubhau harirāghavau ।
anyonyamabhivīkṣantau na tṛptimupajagmatuḥ ॥17॥
Затем очень обрадованные те двое, потомок Рагху и обезьяна, друг на друга совместно смотрящие не достигали удовлетворения.
ततः सर्वार्थविद्वांसं रामं दशरथात्मजम् ।
सुग्रीवः प्राह तेजस्वी वाक्यमेकमनास्तदा ॥१८॥
tataḥ sarvārthavidvāṃsaṃ rāmaṃ daśarathātmajam ।
sugrīvaḥ prāha tejasvī vākyamekamanāstadā ॥18॥
Затем все смыслы знающему Раме, родному сыну Дашаратхи, тогда Сугрива, прекрасный, целеустремленный, сказал речь.