॥ वाल्मीकि रामायण – किष्किन्धाकाण्ड ॥
॥ vālmīki rāmāyaṇa – kiṣkindhākāṇḍa ॥
॥ सर्ग ४॥
॥ sarga 4॥
Перевод с санскрита: Анна Устюгова
ततः प्रहृष्टो हनुमान्कृत्यवानिति तद्वचः ।
श्रुत्वा मधुरसम्भाषं सुग्रीवं मनसा गतः ॥१॥
tataḥ prahṛṣṭo hanumānkṛtyavāniti tadvacaḥ ।
śrutvā madhurasambhāṣaṃ sugrīvaṃ manasā gataḥ ॥1॥
Затем обрадованный Хануман, ту речь услышав, к Сугриве умом обратившийся с приятным диалогом: “Исполнитель”.
भव्यो राज्यागमस्तस्य सुग्रीवस्य महात्मनः ।
यदयं कृत्यवान्प्राप्तः कृत्यं चैतदुपागतम् ॥२॥
bhavyo rājyāgamastasya sugrīvasya mahātmanaḥ ।
yadayaṃ kṛtyavānprāptaḥ kṛtyaṃ caitadupāgatam ॥2॥
“Наступит царствование того Сугривы Махатмы, поскольку пришел этот исполнитель. И дело это подошло.”
ततः परमसंहृष्टो हनुमान्प्लवगर्षभः ।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं रामं वाक्यविशारदः ॥३॥
tataḥ paramasaṃhṛṣṭo hanumānplavagarṣabhaḥ ।
pratyuvāca tato vākyaṃ rāmaṃ vākyaviśāradaḥ ॥3॥
Затем очень обрадованный Хануман, бык среди обезьян, искусный в речах, ответил потом слово Раме.
किमर्थं त्वं वनं घोरं पम्पाकाननमण्डितम् ।
आगतः सानुजो दुर्गं नानाव्यालमृगायुतम् ॥४॥
kimarthaṃ tvaṃ vanaṃ ghoraṃ pampākānanamaṇḍitam ।
āgataḥ sānujo durgaṃ nānāvyālamṛgāyutam ॥4॥
“С какой целью ты пришел с младшим братом в лес страшный, украшенный Пампой и рощами, труднодоступный, с множеством разнообразных хищных животных.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणो रामचोदितः ।
आचचक्षे महात्मानं रामं दशरथात्मजम् ॥५॥
tasya tadvacanaṃ śrutvā lakṣmaṇo rāmacoditaḥ ।
ācacakṣe mahātmānaṃ rāmaṃ daśarathātmajam ॥5॥
Его ту речь услышав, Лакшмана, побуждаемый Рамой, рассказал о махатме Раме, родном сыне Дашаратхи.
राजा दशरथो नाम द्युतिमान्धर्मवत्सलः ।
तस्यायं पूर्वजः पुत्रो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥६॥
rājā daśaratho nāma dyutimāndharmavatsalaḥ ।
tasyāyaṃ pūrvajaḥ putro rāmo nāma janaiḥ śrutaḥ ॥6॥
“Царь по имени Дашаратха, блистательный, преданный долгу. Это его старший сын по имени Рама, известный среди людей.
शरण्यः सर्वभूतानां पितुर्निर्देशपारगः ।
वीरो दशरथस्यायं पुत्राणां गुणवत्तरः ॥७॥
śaraṇyaḥ sarvabhūtānāṃ piturnirdeśapāragaḥ ।
vīro daśarathasyāyaṃ putrāṇāṃ guṇavattaraḥ ॥7॥
Предоставляющий убежище всем живым существам, указание отца хорошо соблюдающий, герой этот из сыновей Дашаратхи более талантливый.
राज्याद्भ्रष्टो वने वस्तुं मया सार्धमिहागतः ।
भार्यया च महातेजाः सीतयानुगतो वशी ।
दिनक्षये महातेजाः प्रभयेव दिवाकरः ॥८॥
rājyādbhraṣṭo vane vastuṃ mayā sārdhamihāgataḥ ।
bhāryayā ca mahātejāḥ sītayānugato vaśī ।
dinakṣaye mahātejāḥ prabhayeva divākaraḥ ॥8॥
Из царства изгнанный, в лес со мною вместе сюда пришел жить. И сияющий воин был сопровожден женой Ситой, владеющий собой, как солнце сияющее вечером зарей.
अहमस्यावरो भ्राता गुणैर्दास्यमुपागतः ।
कृतज्ञस्य बहुज्ञस्य लक्ष्मणो नाम नामतः ॥९॥
ahamasyāvaro bhrātā guṇairdāsyamupāgataḥ ।
kṛtajñasya bahujñasya lakṣmaṇo nāma nāmataḥ ॥9॥
Я его, благодарного, обладающего большими знаниями, младший брат по имени Лакшмана, ставший слугой благодаря моим благостным качествам.
सुखार्हस्य महार्हस्य सर्वभूतहितात्मनः ।
ऐश्वर्येण विहीनस्य वनवासाश्रितस्य च ॥१०॥
sukhārhasya mahārhasya sarvabhūtahitātmanaḥ ।
aiśvaryeṇa vihīnasya vanavāsāśritasya ca ॥10॥
Заслуживающего счастья, драгоценного, заинтересованного в благополучии всего сущего, лишённого власти и обратившегося к лесной жизни.
रक्षसापहृता भार्या रहिते कामरूपिणा ।
तच्च न ज्ञायते रक्षः पत्नी येनास्य सा हृता ॥११॥
rakṣasāpahṛtā bhāryā rahite kāmarūpiṇā ।
tacca na jñāyate rakṣaḥ patnī yenāsya sā hṛtā ॥11॥
Демоном, изменяющим по желанию форму, жена была украдена тайно. Тот демон не известен, которым та супруга его (Рамы) украдена.
दनुर्नाम श्रियः पुत्रः शापाद्राक्षसतां गतः ।
आख्यातस्तेन सुग्रीवः समर्थो वानराधिपः ॥१२॥
danurnāma śriyaḥ putraḥ śāpādrākṣasatāṃ gataḥ ।
ākhyātastena sugrīvaḥ samartho vānarādhipaḥ ॥12॥
По имени Дану сын Шри от проклятия стал демоном. Сугрива,обезьяний царь, был им назван, как подходящий (для поиска Ситы).
स ज्ञास्यति महावीर्यस्तव भार्यापहारिणम् ।
एवमुक्त्वा दनुः स्वर्गं भ्राजमानो गतः सुखम् ॥१३॥
sa jñāsyati mahāvīryastava bhāryāpahāriṇam ।
evamuktvā danuḥ svargaṃ bhrājamāno gataḥ sukham ॥13॥
“Он узнает, великосильный, похитителя твоей жены,”- так сказав, Дану, сияющий, на небо пошёл легко.
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथातथ्येन पृच्छतः ।
अहं चैव हि रामश्च सुग्रीवं शरणं गतौ ॥१४॥
etatte sarvamākhyātaṃ yathātathyena pṛcchataḥ ।
ahaṃ caiva hi rāmaśca sugrīvaṃ śaraṇaṃ gatau ॥14॥
Вот тебе спросившему всё рассказано так, как есть. Я и Рама к Сугриве пришли за помощью.
एष दत्त्वा च वित्तानि प्राप्य चानुत्तमं यशः ।
लोकनाथः पुरा भूत्वा सुग्रीवं नाथमिच्छति ॥१५॥
eṣa dattvā ca vittāni prāpya cānuttamaṃ yaśaḥ ।
lokanāthaḥ purā bhūtvā sugrīvaṃ nāthamicchati ॥15॥
И он, отдав богатство и получив превосходнейшую славу, покровителем мира раньше будучи, желает Сугриву в качестве покровителя.
शोकाभिभूते रामे तु शोकार्ते शरणं गते ।
कर्तुमर्हति सुग्रीवः प्रसादं सह यूथपैः ॥१६॥
śokābhibhūte rāme tu śokārte śaraṇaṃ gate ।
kartumarhati sugrīvaḥ prasādaṃ saha yūthapaiḥ ॥16॥
Опечаленному горем Раме, мучимому болью, ищущему поддержки, Сугрива вместе с вожаками может оказать любезность.”
एवं ब्रुवाणं सौमित्रिं करुणं साश्रुपातनम् ।
हनूमान्प्रत्युवाचेदं वाक्यं वाक्यविशारदः ॥१७॥
evaṃ bruvāṇaṃ saumitriṃ karuṇaṃ sāśrupātanam ।
hanūmānpratyuvācedaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ ॥17॥
Так говорящему сыну Сумитры, печальному, проливающему слезы, Хануман сказал эту речь, искусный в речах.
ईदृशा बुद्धिसम्पन्ना जितक्रोधा जितेन्द्रियाः ।
द्रष्टव्या वानरेन्द्रेण दिष्ट्या दर्शनमागताः ॥१८॥
īdṛśā buddhisampannā jitakrodhā jitendriyāḥ ।
draṣṭavyā vānarendreṇa diṣṭyā darśanamāgatāḥ ॥18॥
“Такие наделённые разумом, победившие гнев, аскетичные должны быть увидены повелителем обезьян, по счастливой случайности замеченные.
स हि राज्याच्च विभ्रष्टः कृतवैरश्च वालिना ।
हृतदारो वने त्रस्तो भ्रात्रा विनिकृतो भृशम् ॥१९॥
sa hi rājyācca vibhraṣṭaḥ kṛtavairaśca vālinā ।
hṛtadāro vane trasto bhrātrā vinikṛto bhṛśam ॥19॥
Ведь и он лишён царства и поссорившийся с Вали, лишён жены, в лесу прятавшийся, сильно обижен братом.
करिष्यति स साहाय्यं युवयोर्भास्करात्मजः ।
सुग्रीवः सह चास्माभिः सीतायाः परिमार्गणे ॥२०॥
kariṣyati sa sāhāyyaṃ yuvayorbhāskarātmajaḥ ।
sugrīvaḥ saha cāsmābhiḥ sītāyāḥ parimārgaṇe ॥20॥
Тот сын солнца, Сугрива окажет помощь вместе с нами в поиске Ситы.”
इत्येवमुक्त्वा हनुमाञ्श्लक्ष्णं मधुरया गिरा ।
बभाषे सोऽभिगच्छामः सुग्रीवमिति राघवम् ॥२१॥
ityevamuktvā hanumāñślakṣṇaṃ madhurayā girā ।
babhāṣe so’bhigacchāmaḥ sugrīvamiti rāghavam ॥21॥
Так сказав мягко милой речью, тот Хануман обратился к Рагхаве: “Идём к Сугриве!”
एवं ब्रुवाणं धर्मात्मा हनूमन्तं स लक्ष्मणः ।
प्रतिपूज्य यथान्यायमिदं प्रोवाच राघवम् ॥२२॥
evaṃ bruvāṇaṃ dharmātmā hanūmantaṃ sa lakṣmaṇaḥ ।
pratipūjya yathānyāyamidaṃ provāca rāghavam ॥22॥
Так говорящего Ханумана почтив по правилам, тот Дхарматма Лакшмана это сказал Рагхаве.
कपिः कथयते हृष्टो यथायं मारुतात्मजः ।
कृत्यवान्सोऽपि सम्प्राप्तः कृतकृत्योऽसि राघव ॥२३॥
kapiḥ kathayate hṛṣṭo yathāyaṃ mārutātmajaḥ ।
kṛtyavānso’pi samprāptaḥ kṛtakṛtyo’si rāghava ॥23॥
“Обезьяна, обрадованная, рассказывает как он, Маруты родной сын, пришел в качестве исполнителя. Дело сделано, о Рагхава.
प्रसन्नमुखवर्णश्च व्यक्तं हृष्टश्च भाषते ।
नानृतं वक्ष्यते वीरो हनूमान्मारुतात्मजः ॥२४॥
prasannamukhavarṇaśca vyaktaṃ hṛṣṭaśca bhāṣate ।
nānṛtaṃ vakṣyate vīro hanūmānmārutātmajaḥ ॥24॥
С довольным видом, обрадованный говорит прямо. Ложь не скажет герой, Маруты родной сын, Хануман.”
ततः स तु महाप्राज्ञो हनूमान्मारुतात्मजः ।
जगामादाय तौ वीरौ हरिराजाय राघवौ ॥२५॥
tataḥ sa tu mahāprājño hanūmānmārutātmajaḥ ।
jagāmādāya tau vīrau harirājāya rāghavau ॥25॥
Затем тот же премудрый Хануман, Маруты родной сын, пошёл, взяв тех героев потомков Рагху, к обезьяньему царю.
स तु विपुलयशाः कपिप्रवीरः पवनसुतः कृतकृत्यवत्प्रहृष्टः ।
गिरिवरमुरुविक्रमः प्रयातः स शुभमतिः सह रामलक्ष्मणाभ्याम् ॥२६॥
sa tu vipulayaśāḥ kapipravīraḥ pavanasutaḥ kṛtakṛtyavatprahṛṣṭaḥ ।
girivaramuruvikramaḥ prayātaḥ sa śubhamatiḥ saha rāmalakṣmaṇābhyām ॥26॥
Тот же высокоуважаемый обезьяний величайший герой, сын ветра, выполнивший дело, обрадованный, очень храбрый, на лучшую из гор пошел с благими мыслями вместе с Рамой и Лакшманой.